Załącznik nr 2

ZAŁĄCZNIK NR 2

KONCEPCJA PRZYSZŁEGO PROGRAMU EDUKACJI EKOLOGICZNEJ

MIESZKAŃCÓW

W ZAKRESIE GOSPODAROWANIA ODPADAMI

Główne cele koncepcji edukacji ekologicznej:

• Uzyskanie akceptacji mieszkańców i ich powszechne uczestnictwo w programie gospodarowania odpadami, co oznacza objęcie obsługą całej gminy,

• Propagowanie rozwiązań minimalizujących ilość powstających odpadów (upowszechnianie stosowania przyjaznych środowisku opakowań, program segregacji, upowszechnienie efektywnego kompostowania przydomowego),

• Zaniechanie wywozu odpadów na tzw. „dzikie wysypiska”.

Pozostałe cele koncepcji edukacji ekologicznej:

• Wzrost świadomości i wrażliwości ekologicznej wśród mieszkańców gminy oraz wyzwolenie aktywności indywidualnej w sferze ochrony środowiska,

• Wykształcenie „gustów przyjaznych środowisku” wśród nabywców towarów i usług, pozwalające na ograniczenie ilości powstających odpadów,

• Wykształcenie proekologicznych zachowań w stosunku do odpadów wytwarzanych w gospodarstwach domowych oraz przedstawienie konkretnych działań, poprawiających efektywność gospodarki odpadami bytowymi,

• Upowszechnienie w społeczeństwie wiedzy na temat możliwości powtórnego wykorzystania odpadów oraz płynących z tego korzyści ekologicznych i gospodarczych,

• Włączenie tematyki odzysku i recyklingu do programów edukacji ekologicznej, realizowanych w przedszkolach i szkołach oraz innych placówkach oświatowych i kulturalnych,

• Włączenie tematyki gospodarowania odpadami do działań i projektów realizowanych przez różnego rodzaju grupy społeczne, związki wyznaniowe, i podmioty gospodarcze,

• Włączenie tematyki gospodarowania odpadami do artykułów prasowych, audycji radiowych i telewizyjnych.

Edukacja ekologiczna winna być prowadzona etapami. Wszelkie działania związane z wprowadzaniem nowych elementów do systemu gospodarki odpadami winny być poprzedzane kampanią informacyjną i edukacyjną, z co najmniej półrocznym wyprzedzeniem, po to by odpowiednio przygotować mieszkańców do tego, co ma nastąpić. Podsumowując: każdy etap z harmonogramu działań Planu Gospodarki Odpadami, winien być dużo wcześniej poprzedzony różnorodnymi działaniami edukacyjnymi, wdrażającymi mieszkańców do kolejnych etapów systemu gospodarowania odpadów.

Pierwszym etapem koncepcji powinno być przedstawienie zalet wprowadzenia nowoczesnego systemu gospodarki odpadami.

Zalety wprowadzenia systemu gospodarowania odpadami

na terenie gminy

• Czyste środowisko,

• Ograniczenie zagrożeń ze strony „dzikich wysypisk”,

• Możliwość zapewnienia finansowania systemu gospodarowania odpadami przez źródła zewnętrzne.

Ważne jest też przedstawienie mieszkańcom zagrożeń, jakie niesie za sobą nieuporządkowana gospodarka odpadami.

Zagrożenia ze strony nieuporządkowanej gospodarki odpadami:

• Zanieczyszczenie środowiska,

• Toksyczne oddziaływanie tzw. niskiej emisji - efekt spalania odpadów w piecach, kominkach, na placu budowy, itp.,

• Negatywne postrzeganie społeczności tolerującej w swoim otoczeniu tzw. „dzikie wysypiska odpadów”,

• Zagrożenia, wynikające z możliwości dostępu (np. dzieci) do składowisk „dzikich”, jak też i tych dozorowanych tylko okresowo.

Na tym etapie należy mieszkańcom przekazać podstawowe założenia planu gospodarki odpadami wraz z niezbędnym uzasadnieniem technicznym, ekonomicznym i ekologicznym. W tym celu należy przeprowadzić szerokie konsultacje społeczne oraz propagandę medialną (np. ankietyzacja, spotkania z mieszkańcami, itp.).

Przeprowadzenie sprawnej akcji edukacyjnej, informacyjnej i propagandowej wymaga zaangażowania dwóch grup podmiotów. Należą do nich:

• adresaci,

• animatorzy.

Pierwszą grupę stanowią wszystkie osoby, do których będą kierowane komunikaty. Będą one odbierać informacje w różnej formie, przekazywane za pomocą różnych kanałów przekazu i komunikacji. Wszystkie docierające informacje będą miały na celu zmianę myślenia na temat ochrony środowiska i wywołania określonych zachowań.

W przypadku gminy Lipiany do pierwszej grupy można zaliczyć następujące osoby i podmioty:

• przedstawiciele administracji lokalnej,

• przedstawiciele samorządu lokalnego,

• przedstawiciele administracji i spółdzielczości mieszkaniowych,

• służby specjalne (policja, straż pożarna, itp.),

• nauczyciele,

• dziennikarze,

• księża,

• ekolodzy i działacze ochrony przyrody,

• przedstawiciele organizacji społecznych,

• przedstawiciele organizacji związkowych,

• przedstawiciele ugrupowań i partii politycznych,

• dyrektorzy placówek kulturalnych (domy kultury, muzea, kina, itp.),

• przedstawiciele biznesu,

• dyrektorzy zakładów przemysłowych,

• właściciele sklepów i placówek usługowo-handlowych,

• kierownicy i pracownicy sklepów i placówek usługowo-handlowych,

• osoby zajmujące się handlem na targowiskach,

• przedstawiciele związków wyznaniowych,

• młodzież szkolna,

• słuchacze placówek oświatowych dla dorosłych,

• mieszkańcy gminy (dorośli i dzieci).

Drugą grupę, z kolei stanowią osoby i podmioty, do których będzie należała realizacja akcji edukacyjnej. Ich zadanie, to sprawne prowadzenie działań uświadamiających, informacyjnych i propagandowych.

Do grupy tej należą:

• przedstawiciele samorządu lokalnego i władz gminnych i powiatowych,

• prelegenci, prowadzący zajęcia w szkołach, przedszkolach i innych placówkach,

• specjalna komórka, powołana do koordynacji i organizacji kampanii edukacyjnej,

• wykonawcy usług dla ludności w zakresie wywozu odpadów,

• członkowie organizacji społecznych i innych instytucji, zajmujących się statutowo edukacją ekologiczną,

• przyszli liderzy odpowiedzialni za edukację ekologiczną na terenie gminy.

Obie, wspomniane wyżej grupy, mają do wykonania bardzo ważne zadanie. Przede wszystkim od ich zaangażowania zależy powodzenie całej planowanej strategii gospodarowania odpadami, zawartej w niniejszym planie.

Reakcja adresatów winna doprowadzić głównie do podjęcia działań, zmierzających do segregacji odpadów u źródła ich powstawania, a więc na terenie osiedli mieszkaniowych oraz zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej.

Konieczne jest także skierowanie w ich kierunku komunikatów, które będą propagowały zachowania, prowadzące do zmniejszenia ilości odpadów.

Edukację należy wprowadzać w szkołach gdzie nauczyciele, którzy po odpowiednim przeszkoleniu powinni wpajać swoim uczniom wiedzę na temat szeroko pojętej ochrony środowiska (w sposób ciągły), gdyż najbardziej podatny grunt do prowadzenia szerokich działań edukacyjnych znaleźć można wśród dzieci, które zdobytą wiedzę przenoszą do swoich domów, bezpośrednio wpływając na decyzje i zachowania swoich rodziców, opiekunów, krewnych i sąsiadów.

Animatorzy, czyli osoby, które będą odpowiedzialne za realizację akcji edukacyjnej, muszą zostać zaopatrzeni w odpowiedni zestaw środków, służących do promocji planowanego zamierzenia.

To przede wszystkim od ich inwencji zależeć będzie powodzenie całej akcji edukacyjnej na terenie gminy. Ich najważniejszym zadaniem będzie rozpropagowanie i wspieranie koncepcji edukacji. Będą oni musieli mieć na uwadze lokalny charakter wszystkich prowadzonych przez siebie działań. Konieczny będzie stały kontakt tych dwóch grup, w celu mierzenia efektów prowadzonych działań i ewentualnych korekt. Należy zatem przygotować bardzo dobre zaplecze merytoryczne dla przyszłych animatorów, ponieważ edukacja ekologiczna w zakresie gospodarowania odpadami jest sprawą kluczową dla powodzenia całej strategii gospodarowania odpadami.

Podstawowe zagadnienie stanowi synchronizacja oczekiwań ze strony adresatów i animatorów. W tym celu konieczne będzie ciągłe monitorowanie zachowań odbiorców działań oraz odwoływanie się do podstawowych założeń polityki gospodarki odpadami.

Najistotniejszą treścią koncepcji edukacji ekologicznej mieszkańców winno być połączenie edukacji z praktycznymi działaniami na rzecz redukcji odpadów. Koncepcja edukacji społeczeństwa powinna przede wszystkim dotyczyć gospodarowania odpadami bytowymi, zwłaszcza zaś recyklingu i odzysku odpadów, głównie tych, które powstają w gospodarstwach domowych. Duży nacisk należy więc położyć na edukację całej społeczności gminy. Istotne jest, aby każdy mieszkaniec wiedział, kiedy na terenie jego zamieszkania będzie wprowadzany system selektywnej zbiórki odpadów, jakiego rodzaju odpadów będzie ta zbiórka dotyczyć.

Kiedy zatem rozpocząć realizację koncepcji edukacji ekologicznej.

Jak już wspomniano wcześniej, bez odpowiednio poprowadzonej akcji informacyjno-edukacyjnej, planowanie gospodarki odpadami nie ma żadnego sensu.

Akcja edukacyjna na terenie gminy winna odbywać się przede wszystkim etapowo. Wszystkie etapy realizacji koncepcji edukacyjnej winny być skoncentrowane na rozbudzeniu osobistej odpowiedzialności za odpady i zaproponowaniu proekologicznych wzorców zachowań. W tym czasie mieszkańcy powinni zdobyć wiedzę teoretyczną i praktyczną w zakresie gospodarowania odpadów.

Dla sprawnego przebiegu akcji niezbędna jest informacja o sposobach, miejscach i punktach gromadzenia odpadów na terenie gminy.

Program edukacji w zakresie gospodarowania odpadami, sposobami odzysku i recyklingu odpadów winien być realizowany na wielu płaszczyznach i różnymi metodami.

Adresatami projektu są praktycznie wszyscy mieszkańcy gminy

Z realizacją programu trzeba więc będzie dotrzeć do wielu miejsc, czasami nawet trudno dostępnych.

Realizacja programu edukacyjnego może odbywać się:

• w urzędach administracji lokalnej i samorządowej,

• w urzędach administracji i spółdzielczości mieszkaniowej,

• w przedszkolach,

• w szkołach,

• w placówkach oświatowych,

• w kościołach,

• w mediach,

• na terenie działalności organizacji społecznych,

• na terenach otwartych (parki, zieleńce, place, skwery, ulice, itp.),

• na terenie działalności organizacji związkowych,

• na terenie działalności ugrupowań i partii politycznych,

• w placówkach kulturalnych (domy kultury, muzea, galerie),

• na terenie działalności lokalnego biznesu,

• w zakładach przemysłowych,

• w zakładach pracy,

• w sklepach, na targowiskach,

• w miejscach spotkań mieszkanców,

• na terenie działalności organizacji i związków wyznaniowych,

• w gospodarstwach domowych.

Istotą koncepcji edukacji ekologicznej mieszkańców gminy, w zakresie gospodarowania odpadami, jest połączenie edukacji z praktycznymi działaniami na rzecz środowiska.

W tym celu należy wybrać takie metody edukacji, które w umysłach mieszkańców zdołają dokonać zmian w sposobie myślenia, postępowania i zachowania względem środowiska, a zwłaszcza odpadów.

Metody i sposoby edukacji mogą być różnorodne; od edukacji formalnej (prowadzonej w placówkach oświatowych) poprzez akcje kampanie, konferencje, warsztaty, wydawanie materiałów dydaktycznych, edukacyjnych, informacyjnych i promocyjnych.

W ramach koncepcji edukacji ekologicznej mieszkańców proponuje się:

• objęcie akcją wszystkich mieszkańców gminy, a w ramach tego opracowanie następujących projektów działań, akcji i materiałów

(tzw. edukacja nieformalna):

• opracowanie i rozpowszechnianie ankiet wśród mieszkańców, dotyczących kolejnych etapów Planu Gospodarki Odpadami,

• podawanie na bieżąco informacji w mediach oraz na innych nośnikach (tablice informacyjne, tablice ogłoszeń, listy do mieszkańców, zakładów pracy, szkół, itp.),

• opracowanie i wydruk plakatów, promujących selektywną zbiórkę odpadów na terenie gminy,

• opracowanie planszy poglądowej i ulotek, informujących o celach i zasadach gospodarki odpadami,

• organizacja imprez otwartych dla mieszkańców, w trakcie których odbywać się będzie promocja przyjętego systemu gospodarowania odpadami (festyny, koncerty, akcje, kampanie, konkursy, itp.),

• organizacja i prowadzenie otwartych i zorganizowanych dla potrzeb konkretnych odbiorców, konferencji, seminariów, wykładów, pogadanek, warsztatów, kursów, szkoleń, itp.

• organizowanie otwartych spotkań dla mieszkańców,

• organizacja wystaw,

• organizacja „gorącej linii telefonicznej”,

• powołanie komórki/zespołu ds. koordynacji edukacji ekologicznej na terenie gminy (wydz. edukacji, promocji lub ochrony środowiska w Urzędzie Miejskim w Lipianach)

• promowanie i współuczestnictwo w ogólnopolskich i międzynarodowych akcjach i programach, związanych tematycznie z gospodarką odpadami,

• promowanie filmów i materiałów edukacyjnych na temat ochrony środowiska,

• bieżące opracowywanie raportów o wynikach prowadzonych działań i informowanie o tym społeczeństwa,

• wzmocnienie działań ze strony kościoła, organizacji społecznych i młodzieżowych (ZHP), które mają także stały kontakt zarówno z młodzieżą, jak i dorosłą częścią społeczeństwa,

• przygotowanie i przeszkolenie liderów gminnych, odpowiedzialnych za realizację edukacji ekologicznej na terenie gminy

• współpraca z lokalnym biznesem, pozyskiwanie sponsorów i współrealizatorów działań ekologicznych.

• prowadzenie akcji edukacyjnej na terenie placówek oświatowych i kulturalnych, a w ramach tego opracowanie następujących projektów działań, akcji i materiałów (tzw. edukacja formalna):

• opracowanie programów edukacji ekologicznej na poziomie przedszkola oraz szkół,

• opracowanie i wydruk zestawu materiałów dydaktycznych dla dzieci oraz animatorów edukacji ekologicznej na poziomie przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjów i ponadgimnazjalnych, promujących system gospodarowania odpadami na terenie gminy oraz lokalne walory przyrodnicze i kulturowe regionu (w tym: podręcznik dla animatorów, poradniki dla dzieci i młodzieży, plansze poglądowe, kolorowanki, scenariusze zajęć dydaktycznych, gry planszowe, programy komputerowe),

• organizacja konkursów, akcji, kampanii, warsztatów, pogadanek oraz otwartych spotkań, itp. dla dzieci, młodzieży, ich rodziców i wychowawców,

• udział w akcjach ogólnopolskich i międzynarodowych (Sprzątanie Świata, Dni Ziemi, itp.),

• organizacja wycieczek dydaktycznych (np. oczyszczalnia ścieków, składowisko odpadów, bazy sprzętu wywozowego),

• organizacja wycieczek terenowych w celu zinwentaryzowania dzikich wysypisk śmieci (nanoszenie ich na mapę w celu późniejszej likwidacji, tu: współpraca ze Starostwem Powiatowym w Pyrzycach),

• organizacja wystaw informacyjno-promocyjnych,

• stała współpraca z organizacjami i instytucjami, prowadzącymi edukację ekologiczną.

Dla przedstawionej w niniejszym Planie koncepcji edukacji ekologicznej mieszkańców, proponuje się stworzenie specjalnego zespołu/komórki w Urzędzie Miejskim który zająłby się koordynacją działań, zaproponowanych w powyższej koncepcji.

Prowadzenie akcji edukacyjnej społeczeństwa będzie wymagało określenia priorytetowych celów w przyszłości. Dokładne zaplanowanie realizacji w/w celów pozwoli na określenie budżetu promocyjnego - także jego minimalizację. Oszacowana wstępnie wielkość budżetu pozwoli na wprowadzenie nowych instrumentów, promujących plan.

Rozpoczęcie akcji edukacyjnej proponuje się, o ile będzie to możliwe, wraz z rozpoczęciem nowego roku szkolnego, aby mierzalne efekty uzyskać w okresie wiosenno-letnim.

Należy pamiętać, że wprowadzanie nowych elementów do systemu gospodarowania odpadami na terenie gminy musi być zawsze poprzedzone działaniami edukacyjnym, przynajmniej z trzymiesięcznym (najpóźniej półrocznym) wyprzedzeniem.

Plan Gospodarki Odpadami dla Miasta i Gminy Lipiany

9

Metadane - wyciąg z rejestru zmian

Akcja	Osoba	Data
Dodanie dokumentu:	Agnieszka Kosiorek	20-09-2006 10:23:37
Osoba, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji:	Agnieszka Kosiorek	20-09-2006
Ostatnia aktualizacja:	Agnieszka Kosiorek	20-09-2006 10:23:37